Handel, Globalisering 

en 

Protectionisme.

Ik ban even de Brexit farce, de immigratie problemen, de Europese Parlement verkiezingen, de dreigende Iran crisis, en alles wat met die dingen te maken heeft, uit mijn gedachten en overpeins op mijn amateur wijze de steeds dreigender handelsoorlog.

Al meer dan een jaar dreigt een handelsoorlog tussen de USA en China waar andere landen en ook de EU tegen wil of dank ook bij betrokken worden.

Er wordt met wisselende kans op succes onderhandeld door de business man Trump en een diplomatiek denkende  Xi Ji ping.

Dan weer dreigen de besprekingen vast te lopen of zelfs te mislukken maar worden dan toch weer op verschillende niveaus hervat.

Maar tegen welke achtergrond kan ik dit vanuit mijn lekenblik zien als ik politieke factoren even vergeet.

De Europese Unie heeft al tijden een positieve handelsbalans.

Dat wil zeggen dat de waarde van de uitvoer uit de EU groter is dan die van de invoer.

Maar binnen de EU zelf is er een andere situatie, sommige lidstaten hebben een positieve handelsbalans met landen buiten de EU, andere een negatieve handelsbalans, zoals blijkt uit de statistiek onderaan dit blog.

Binnen de EU onderling, in de single market, zijn er ook verschillen. Er zijn lidstaten met een negatieve handelsbalans met andere lidstaten, of een juist een positieve.

De USA heeft al tijden lang een sterk negatieve handelsbalans.

Hij is sinds 2014 opgelopen tot per maand ongeveer 50 miljard dollar.

Veel te lang en veel te groot deficit volgens Trump.

Want daardoor blijft de Amerikaanse schuld aan het buitenland oplopen tot in de toekomst een failliet zou kunnen dreigen.

Daarom wil Trump de door zijn voorgangers afgesloten handelsovereenkomsten die volgens hem nadelig voor de USA zijn herzien.

Dat dit streven door de andere handelspartners niet wordt geapprecieerd zal duidelijk zijn.

Zo zie ik de achtergrond van de dreigende handelsoorlog, niet   alleen tussen de USA en China maar ook met de andere handelspartners.

Wij praten bij de wereldhandel over globalisering alsof die in werkelijkheid bestaat.

Natuurlijk, als je zegt dat goederen vanuit alle hoeken van de producerende wereld hun weg vinden naar andere hoeken tegen betaling klopt dat.

Maar dat gold ook in de oudheid voor de toen bekende delen van de wereld.

Maar als je bedoelt te zeggen dat die wereldhandel echt plaats vindt zonder beperkingen dan ben je aan het verkeerde adres, zo denk ik.

Want die handel moet aan een aantal voorwaarden voldoen en in de meeste gevallen worden er importheffingen opgelegd.

Handelsverdragen tussen landen of groepen landen regelen die handel vanuit alle hoeken van de aarde en voor de landen die lid zijn van de WTO, de Wereld Handel Organisatie, houdt die WTO toezicht op het min of meer eerlijk verlopen van die handel en behandelt klachten erover.

Die handel vindt plaats  om twee redenen, de goederen (of diensten) zijn in het land van ontvangst niet aanwezig  of ze zijn duurder dan in het land van oorsprong.

Dat leidt al direct tot de conclusie dat landen die zelf beschikken over alle of de meeste grondstoffen die voor hun economie nodig zijn een groot voordeel hebben.

Voor die grondstoffen zijn ze onafhankelijk van import en is het alleen een kwestie van productiekosten of import economisch voordeliger is dan eigen productie..

Dat is weer afhankelijk van loonkosten, productiviteit en innovatie, de productiekosten.

Daarin ligt ook de noodzaak voor importheffingen.

Want pas als het “speelveld” gelijk is, dus arbeid, lonen, grondstoffenbeschikbaarheid, sociale en belasting wetgeving en opleidingsniveau in alle landen hetzelfde zouden zijn is er in theorie een ideale situatie en spelen alleen vervoerskosten een rol.

Dat is echter een situatie die in de praktijk onbereikbaar is.

In samenhang met  dat handelsverkeer vindt er tezelfdertijd betalingsverkeer plaats.

In het geval dat een land in waarde van goederen en diensten meer importeert dan exporteert werkt het met verlies, dan zijn de handelsbalans en de erbij behorende betalingsbalans niet in evenwicht.

Dat wil zeggen dat de schulden aan het buitenland hoger zijn en cumulatief steeds hoger worden.

Blijft de handelsbalans en betalingsbalans gedurende  lange tijd negatief, dan kan zo’n land hoge schulden opbouwen aan andere landen en in betalingsproblemen komen.

Een ideale toestand zou dus zijn een toestand van evenwicht tussen uitvoer en invoer en die tracht men zoveel mogelijk te bereiken door handelsovereenkomsten tussen landen en groepen landen te sluiten.

Daarbij kunnen er echter ook winnaars en verliezers zijn.

Een toestand van zo kunstmatig bereikt zo groot mogelijk evenwicht tussen invoer en uitvoer waarbij de bovengenoemde factoren van grondstoffen en productiekosten (inclusief transport) de belangrijkste rol spelen.

Men moet daarbij wel in aanmerking nemen dat een positieve handelsbalans niet persé een grotere welvaart voor de bevolking betekent.

Door bijvoorbeeld indien nodig de lonen laag te houden kan een land de productiekosten drukken en zo zijn concurrentiepositie ten opzichte van het buitenland verbeteren en een positieve handelsbalans bereiken maar ten koste van een lagere welvaart van de inwoners.

In mijn vorige overpeinzingen heb ik de toestand van de EU landen in cijfers over het afgelopen 2018 weergegeven, dus gebaseerd op de werkelijkheid.

Hieronder de cijfers over het lopende jaar en 2020 dus voorspellingen gebaseerd op de uitkomsten van de rekenmodellen van de EU, op de verwachtingen voor dit jaar en het volgende dus.

De rood aangegeven getallen geven naar mijn mening  een ondergemiddelde of te lage waarde dan gewenst.

Sorry dat het vanaf Polen wat in miniatuur is uitgevallen.

De conclusies laat ik, zoals altijd, in het midden.

En, zoals altijd, zijn dit alleen maar de overpeinzingen van een gepensioneerde belangstellende.

Hoe gaat het met de Europese Unie en 

de Eurozone

Met de Brexit als vrijwel ongrijpbaar spook boven de Europese Unie;

met dan weer minder dan weer meer dreigende handelsoorlogen;

met prognoses als een boksbal heen en weer geslingerd tussen geringere groei of erger en dan weer een kleine opleving;

met de vrees voor een haperende economie bij de motor van de EU, Duitsland;

met steeds verder groeiende staatsschulden;

terwijl de Centrale Banken behalve kritiek nu ook aan invloed dreigen te worden onderworpen door benoeming strategieën,

terwijl de financiële markten de manoeuvres en halve uitspraken van die Centrale Banken op de voet en op de koers volgen;

terwijl de Europese Parlement verkiezingen die zullen leiden tot een nieuwe Europese Commissie over minder dan drie weken plaats zullen vinden met een dreigend groeiende populariteit van min of meer EU kritische partijen, en daarbij de bestaande EU perikelen blijven voortbestaan;

terwijl milieu vervuiling en opwarming van de aarde volgens de klimaat aktivisten en jongeren bewegingen tot een ultieme reddingspoging van onze aarde nopen;

terwijl de kloof tussen groot verdieners en arbeidsafhankelijken, mede door de politiek van de Centrale Banken, ongrijpbaar blijft toenemen;

terwijl het invoeren van een eurozonebudget stuit op bezwaren van de noordelijke lidstaten en onzekerheid wat betreft grootte, bestemming en financiering en het gevaar dat het kan leiden tot een “transfer unie”;

…………….en zo is het voor een gepensioneerde amateur nauwelijks mogelijk rustig de gebeurtenissen te overpeinzen zonder bezorgde gevoelens en hoofdpijn.

De plaatselijke verkiezingen in Groot Brittannië hebben aangetoond dat de bevolking inderdaad de buik vol heeft van de Brexit chaos en de twee grote partijen erin zwaar heeft afgestraft.

Zowel de Tories als Labour hebben zware verliezen geleden en Liberal Democrats en Independents hebben daardoor veel councillors gewonnen.

Die winst laat duidelijk zien dat om een protest tegen Tories en Labour gaat.

Veel alternatieve keus is er niet want het VK telt slechts enkele partijen

De nieuwe Farage Brexit beweging heeft niet aan de locale verkiezingen meegedaan maar neemt wel aan de (mogelijke) EP verkiezingen deel en scoort in de peilingen bijzonder hoog voor die verkiezingen.

May’s positie als Prime Minister wordt steeds geïsoleerder, maar ze gaat (schijnbaar) onverstoord door met onderhandelen over de Brexit (douane unie?) met Corbyn, de Labour leider, tot groot ongenoegen van Tories en Labour aanhangers.

De uitkomst van de Brexit?

Wordt  een mogelijk komend May/Corbyn plan aan het parlement voorgelegd en zou dat kunnen worden aangenomen als laatste noodsprong om een “full leaving” te voorkomen?

Komt er een tijdelijke “customs union”, blijvend als Labour de volgende verkiezingen wint en gestopt als de Tories de verkiezingen winnen?

Politieke spelletjes.

Gooit May toch min of meer gedwongen toch de handdoek in de ring en komt er een nieuwe Prime Minister met andere ideeën?

Een tweede referendum over het mogelijke May/Corbyn Brexit plan?

En dat zou de EU moeten slikken.

Geen wonder dat de gewone burger het meer dan beu is.

Uitstel op uitstel tot de zaak verwatert?

Komt er wellicht na de Europarlementsverkiezingen een voor het VK gunstiger koers van de Europese Unie en worden zo de redenen voor een uittreden achterhaald?

Nobody knows.

De voorlopige cijfers over het wel en wee van de EU en eurozone in 2018 komen nu langzamerhand beschikbaar.

En cijfers geven aan wat woorden alleen niet kunnen, de gezondheid toestand van de EU en Eurozone.

Ik heb uit Eurostat de gegevens opgezocht voor de hier onderstaande tabellen.

In de linker tabel de niet eurolanden van de EU (zonder het VK).

In de rechter tabel gegevens van de eurozone landen.

De begrotingstekorten/overschotten, het percentage staatsschuld t.o.v. het Bruto Binnenlands Product (GDP), het percentage groei van het BBP, en tenslotte het BBP per persoon.

Dat laatste omdat het beter het welvaartsniveau van het land ten opzichte van de andere aangeeft, wat het gewone BBP niet doet.

Denk erom dat het niet de verdeling van die welvaart binnen de bevolking aangeeft.

Dat heb ik in overpeinzingen van enige tijd geleden al gedaan.

Het is duidelijk dat de in het Verdrag van Lissabon (2007) voorspelde convergentie niet tot stand is gekomen.

De verschillen tussen de lidstaten zijn te aanzienlijk om van homogene economieën te spreken, zoals voor een monetaire unie een voorwaarde is.

Ach, ik hoef er verder niet over na te denken, de cijfers spreken voor zich.

In de USA lijken de democraten meer aan het wegwerken van Trump te denken dan aan het besturen van de USA en zouden alle (tot nu toe) twintig democratische presidentskandidaten 2020 moeten oproepen tot het afzetten van Trump.

Desondanks gaat het best goed met de USA economie.

De belastingverlagingen door Trump doorgevoerd lijken vrucht te dragen, de economische groei bedraagt 3.2% op jaarbasis in het eerste kwartaal 2019, ondanks de shutdown van de overheid, lonen stegen met 3.3%, er werden  in  maart 196.000  nieuwe banen gecreëerd, er is nog slechts 3.6% werkloosheid, de rente is 2.5%.

Maar de inkomens kloof tussen goedverdieners en de middenmoot wordt wel nog steeds groter

Vergelijk dat met de EU en Eurozone.

De inflatie is er echter niet gestegen en blijft in de wereldeconomie (behalve in een aantal landen waar juist hyperinflatie dreigt) maar hardnekkig beneden de gewenste 2%, hetgeen de FED (en ook andere centrale banken) zorgen baart, want, zoals ik al vaak heb geschreven, 2% inflatie is het doel waarnaar wij streven, ons grote ideaal.

Waarom wil die inflatie dan toch niet naar 2%

Niemand weet het, ook de Centrale Banken niet.

En, heel voorzichtig overdenk ik dat extra geld scheppen en de rente onnatuurlijk laag houden de eurozone desondanks niet goed genoeg heeft laten groeien terwijl belasting verlagingen in de USA wel extra groei brengen;

fiscale politiek versus monetaire politiek.

Maar de schuldenberg blijft in de USA wel extra groeien.

Zal de tijd ooit komen dat de begrotingen met een surplus eindigen en zo de schulden reduceren of zullen ingrepen zoals de Modern Monetary Theory zou willen doorvoeren de oplossing bieden.

Voor de komende  (EP) EU parlementsverkiezingen is er een nationale stemwijzer.

Maar in het Euro Parlement komen de nationale landelijke partijen bij elkaar in EU “groepen” en zijn daar dus onderhevig aan de partijdiscipline en programma van die groep en zijn niet zelfstandig zoals in eigen land.

Zo komen bijvoorbeeld VVD en D66 beide in de ALDE groep in het EU parlement, hoogstwaarschijnlijk samen met Macron’s RépubliqueEnMarche partij.

De Alde groep heeft een eigen programma dat sterk kan afwijken van de programma’s van de nationale partijen die in Alde samenkomen.

Het is dus veel zinniger bij het stemmen voor het EP te weten wat het Alde programma is dan af te gaan op VVD of D66 programma’s, zo overpeins ik.

Zo zijn er in het Europees Parlement de volgende grote partijen: EEP (Christian Democrats), S&D (socialists), ALDI (liberals and democrats), GUE (European United Left).

Voor al die groepen geldt hetzelfde als voor de ALDE.

De nationale programma’s onderworpen aan de Europese groepen programma’s.

Zo kan voorkeur in het EP anders uitpakken dan in het nationale parlement.

Moeilijk maar waar.

Maar dit alles zijn alweer alleen maar de misschien wat warrige gedachtenspinsels van een oudgediende-niet-expert (die dus volgens sommige groepen hoogopgeleide wetenschappers zich moet neerleggen bij de consensus en niet zelf mag nadenken en een andere mening hebben).

Consensus, Twijfel, Geloof, Onafhankelijkheid

Is de aard van de mens echt veranderd sinds de middeleeuwen?

De Brexit is als een soap, steeds nieuwe afleveringen zonder eind in zicht.

Hij laat echter wel zien hoever elite en bevolking uit elkaar zijn gegroeid.

In de ochtend zie ik de zon opkomen in het oosten, ik zie hem om de aarde draaien en tenslotte in het westen ondergaan.

De zon draait dus om de aarde, dat is een waarneming, een feit.

Niemand kon het ontkennen.

Tot Galilei door zijn nieuwe telescoop zag dat Copernicus gelijk had en dat, om het simpel te zeggen, niet de aarde  het centrum van het zonnestelsel is maar de zon.

De consensus onder wetenschappers en het geloof van de kerk was daarentegen dat, zoals je elke dag kunt zien, de zon om de aarde draaide en dat de aarde het centrum van het heelal was.

Tenslotte moest Galilei vanwege deze ketterij om zijn vege lijf te redden en de Inquisitie te ontgaan zwijgen en kreeg huisarrest.

Maar de wetenschap zocht voort en aanvaardde tenslotte het gelijk van Galilei, het heliocentrisme (de zon als middelpunt van ons zonnestelsel).

Consensus is geen bewijs, zo denk ik, in de wetenschappen.

Wetenschap is niet statisch maar dynamisch en verdraagt kritiek.

In feite is een theorie pas valide als hij gereproduceerd kan worden en niet weerlegd kan worden zegt Popper.

Een geloof daarentegen kan geen kritiek verdragen want geloof  is het absolute aanvaarden van iets, het in twijfel trekken hiervan is dat geloof aantasten en dus onaanvaardbaar.

Althans zo heb ik het vroeger onderwezen gekregen.

De Centrale Banken zijn onafhankelijk.

Maar is de benoeming van de leden dat.

En is onafhankelijk synoniem met neutraal.

Natuurlijk niet want zij zijn juist nodig om beslissingen te nemen geholpen door hun gesofistikeerde rekenmodellen en daarover uitleg te verschaffen.

Beslissingen zijn niet neutraal want ze zijn een keuze uit mogelijkheden.

Trump (maar niet alleen hij) heeft kritiek geuit op die monetaire beslissingen omdat hij ze niet vindt passen in zijn fiscale politiek.

Trump is niet de enige, ook in de eurozone is er wel kritiek op de beslissingen van de ECB.

Komt daardoor de onafhankelijkheid van de Centrale Banken in gevaar, zoals ik wel lees.

Waarom? Kritiek is niet synoniem aan invloed.

De ECB heeft evenzeer ook van zijn kant kritiek op de fiscale politiek van de lidstaten.

De eurolidstaten zijn nu juist wat de fiscale politiek betreft zelfstandig binnen de 3 en 60 procent grenzen volgens het verdrag van Lissabon en daarin onafhankelijk van de ECB.

Die heeft dus in theorie niets te maken met die fiscale politiek.

Het probleem is echter dat je monetaire politiek niet los kan zien van de fiscale politiek.

De een kan niet zonder de ander, de ander kan niet zonder de een.

Zo kan het zijn dat in de VS Trump de belastingen verlaagt om de  koopkracht te verhogen en zo de echte economie te stimuleren terwijl de FED juist de rente verhoogt en geld uit de circulatie haalt hetgeen een tegenovergesteld effect heeft.

Inmiddels heeft de FED dat beleid weer bijgesteld (maar of dat nu door Trump komt of door de rekenmodellen is een open vraag).

Er is de Staat, het Kapitaal, (de ondernemingen met hun aandeelhouders) en de Arbeid, (de werknemers en robot(achtigen).

Ze hebben een gemeenschappelijk belang, ook hier kan de een niet zonder de ander.

Maar het is de verdeling van de opbrengst van dat gemeenschappelijk belang dat de onderlinge verhoudingen bepaalt.

De laatste tientallen jaren is die verhouding steeds verder scheef gegroeid naar het Kapitaal waarbij de Arbeid achterbleef.

Voor mij is daarbij de inflatie de centrale twistappel.

In een vorig blog heb ik het al gehad over de soorten inflatie

De CB’s zien, zo denk ik, de core inflatie als de thermometer van de economie.

Zoals de lichaamstemperatuur zo’n 37% C moet bedragen anders is er iets mis, zo moet de inflatie zo’n 2% bedragen en dan is het in orde met de economie.

Dus moeten de CB’s,  zo is de theorie, die inflatie zo dicht mogelijk bij die 2% houden.

Dat doen ze door hun rentewapen.

Raakt de economie oververhit dan loopt de inflatie op naar zeg 3.5% en dan grijpen de CB’s is, ze verhogen de rentestand, geld lenen wordt daardoor duurder, de economische activiteit loopt wat terug en de inflatie zakt naar 2% terug.

Is er een recessie dan daalt de inflatie onder de 2% en kan er zelfs deflatie optreden.

De CB’s verlagen de rente en voila, er wordt meer geleend want dat is spotgoedkoop, daardoor investeren de bedrijven meer, nemen meer personeel aan, de lonen stijgen omdat er meer personeel nodig is, de economie trekt aan en de inflatie stijgt naar 2%.

De economie is weer gezond.

Maar werkt dat echt zo?

Sinds 2008 heeft  de inflatie in de eurozone ondanks de lage en 0 rentetarief stand nimmer 2%  bereikt.
(in maart jl: Portugal 0.8% inflatie op jaarbasis  Nederland 2.9%, Eurozone totaal 1.4%.
Baseer daar nu een objectief rentetarief beslissing op).

De basisrente van de ECB is van zo’n 4% in  2008 constant gedaald tot 0% sinds 2015.

De groei is behalve in 2011 en 2018 (bijna 3%) steeds lager dan 2% geweest.

De prognoses (vrijwel maandelijks bijgesteld naar beneden) wijzen voor zover ze betrouwbaar zijn naar een verdere daling van de groei.

Bovendien zijn er sinds 2015 door de ECB 2.55 biljoen euro’s bijgedrukt en in omloop gebracht om obligaties van lidstaten en grote bedrijven op te kopen.

De staatsschuld van de eurolidstaten in 2008 (net voor de Lehmann crisis toesloeg) bedroeg 68.7 % van hun Bruto Binnenlands Product, slechts 8.7% boven het toegestane maximum in de EU van 60%.

In 2014 was dat gestegen tot 91.6% en nu weer gedaald tot 86.1%, dus 26.1% hoger dan dat maximum van 60%.

In euro’s was de eurozone schuld in 2008 ongeveer 6.7 biljoen euro’s, nu 9.6 biljoen.

Dat maakt de ruimte voor verdere leningen voor noodzakelijke innovatie erg krap.

Is de situatie van de eurozone sinds 2008 dan beter geworden?

Wel, de eurozone is in ieder geval bijeen gebleven.

Door die lage rente zijn er in mijn lekenblik twee opvallende bijwerkingen geweest: een zware klap voor spaarders en instellingen (zoals pensioenfondsen) die van rente afhankelijk zijn en een voordeel voor grote ondernemingen die van de lage rente profiteren, daardoor hogere winsten behaalden en dividenden uitkeerden.

Daarnaast werden door grote bedrijven veel andere bedrijven opgekocht met goedkoop geleend geld waardoor semi monopolie situaties ontstonden, waardoor weer lonen laag gehouden konden worden en werden op grote schaal door grote bedrijven eigen aandelen opgekocht met die lage rente leningen.

Dat heeft dus bijgedragen aan de steeds grotere ongelijkheid in inkomens.

Hier zie ik ook een consensus: vrijwel alle centrale banken hebben dezelfde lijn gevolgd, als belangrijkste de FED, de BOJ (Japan) en de ECB, de Europese Centrale Bank.

Er zijn echter ook andere economische theorieën zoals de MMT Modern Monetary Theory (eigenlijk al lang bestaand).

Ik simplificeer erover met mijn lekenverstand

Volgens de MMT zijn het niet de Centrale Banken die geld bijdrukken maar de Staat en wel  zoveel als nodig voor zijn uitgaven.

Daardoor zijn, zo dacht ik, de monetaire politiek en de fiscale politiek in één hand.

De staat is daardoor niet meer van belasting inning afhankelijk maar van de drukpers.

Maar net als bij de huidige monetaire consensus is het grote gevaar de (hyper)inflatie.

Bij de Weimar Republiek was en is nog steeds hyperinflatie een schrikbeeld.

Zoals nu echter het rentewapen gebruikt wordt om die inflatie in toom te proberen te houden wordt bij de MMT de belastingheffing daarvoor gebruikt.

Bij een oververhitte economie en dus te hoge inflatie worden de belastingen verhoogd waardoor de economische activiteit afneemt en de inflatie daalt en bij een recessie het omgekeerde, de belastingen worden verlaagd.

Niet dus om de staatskas te spekken, want de staat drukt het geld dat zij nodig heeft zelf bij, maar om de inflatie en dus de economie in het rechte spoor te krijgen.

Bij de progressief linkse stroming in de VS is het thema MMT weer krachtig opgekomen, staat weer in de belangstelling en er wordt hevig over gediscussieerd tussen tegenstanders en voorstanders.

Dit alleen als voorbeeld dat er meerdere theorieën naast (of tegenover) elkaar kunnen bestaan.

De consensus gaat uit naar de ene maar dat zou kunnen veranderen.

Want consensus geeft geen zekerheid aan.

Maar uiteraard zijn dit weer de strikt persoonlijke overpeinzingen van een bejaarde gepensioneerde volslagen leek.

Maar het toont in ieder geval aan dat consensus geen zekerheid verschaft.

En wetenschap heeft twee gezichten, het vele weten, scholarship, en het meer willen weten, science, research.

Gestuurd door Rekenmodellen 

op weg naar een 

Gerobotiseerde Wereld.

Chaotische gedachten pijnigen me.

Ik krijg steeds meer de indruk dat wij leven in een denkbeeldige wereld van aanpassingen, adjustments in het internationale jargon, in plaats van een wereld van waarnemingen, metingen.

Meten is weten is mij heel vroeger bijgebracht maar nu lijkt dat anders, meten is slechts het startpunt van de nieuwe werkelijkheid, die van aanpassingen van die metingen.

Wij leven in de tijd van rekenmodellen die steeds meer de werkelijkheid lijken te simuleren, in plaats van die weer te geven.

Core inflation EU maart 2019 0.8%; prijsstijgingen Nederland maart 2019 2.8%.

Beide zijn inflatie

Maar inflatie is niet zomaar inflatie.

Inflatie kan op verschillende manieren berekend worden, met daarboven nog een keuze van niet alle soorten artikelen maar van een aantal ervan om die inflatie te bepalen.

Core inflatie is de inflatie in rekenmodellen bepaald van een selectie van niet volatiele artikelen, artikelen dus die niet te veel snel van hoogte in prijs wisselen.

Bij het artikelen pakket dat voor de berekening wordt gebruikt krijgt elk nog een eigen wegingsfactor die de waarde ervan aanduidt in dat  gekozen pakket.

Daarnaast worden dan nog factoren ingebracht van seizoen invloeden en kalender invloeden op het prijsverloop.

Dat is de inflatie waarmee de ECB rekenmodellen werken.

Vandaar dat men na het boodschappen doen verbijsterd naar de kassabon kan kijken.

De supermarkt werkelijkheid spoort niet met de rekenmodellen werkelijkheid.

Datzelfde geldt voor Bruto Binnenlands Product, GDP, Gross Domestic Product.

Er is het nominale BBP, het GDP in “echte” euros uitgedrukt dus;  daarnaast het BBP aangepast voor inflatie; en dan nog het maandelijkse of kwartaal BBP ook nog aangepast aan seasonal and calendrial influences, seizoen en kalender invloeden.

Voor economische groei idem, ruwe groei, daarnaast “reële” groei aangepast aan inflatie en eventueel seizoen en kalender.

  

Ook bij de historische en courante temperatuurmetingen om klimaat veranderingen  te traceren geldt dat de ruwe thermometer (of satelliet) metingen worden aangepast, waarbij weer rekenmodellen een grote rol spelen.

De gemeten werkelijkheid of de rekenmodellen werkelijkheid.

Welke is de echte?

Het duizelt me.

Maar het bepaalt wel onze toekomst.

Een volgende chaos is de Brexit.

Brexit is niet alleen van essentieel belang voor het Verenigd Koninkrijk maar ook voor de EU en speciaal voor Nederland.

Toen de uitslag van het referendum in 2016 “leave” was en niet “remain”, en de regering had verzekerd dat zij  het referendum zou respecteren had de regering van het VK zich onmiddellijk moeten gaan voorbereiden op een volledig uitstappen uit de EU.

Handel en industrie, sociale omstandigheden, op elk gebied had GB zich moeten voorbereiden op een zelfstandig voortbestaan na de uittredingsdatum.

Het VK zou dan goed voorbereid op 29 maart j.l. zijn zelfstandig bestaan hebben kunnen beginnen.

Natuurlijk hadden bij die voorbereidingen ook onderhandelingen met de overblijvende landen van de EU moeten plaatsvinden maar alleen vanuit het perspectief van een clean break.

In plaats daarvan is het VK gaan onderhandelen met de EU niet vanuit het vooruitzicht van een totaal uittreden maar van het zoveel mogelijk behouden van de banden met de EU hetgeen het VK van het begin af aan al in de “underdog” positie heeft gedwongen.

Voorbereidingen met andere potentiele partners voor de toekomst van het VK werden nagelaten.

Waarom?

Spoorde de wens van het Britse volk wel met de wens van de regering, die van de administratie (=bureaucratie) en tenslotte die van het parlement.

Bezie de huidige wanorde.

In het parlement was, zoals nu duidelijk blijkt, er zeker geen meerderheid voor het hard uit de EU treden en bij de bureaucratie evenmin.

De regering is hopeloos verdeeld en Mrs May was in feite geen voorstander van “leave”.

Maar de regering had wel toegezegd de uitslag van het referendum te respecteren, dus leave.

Hoe softer de Brexit, dat wil zeggen hoe meer inpassing van het VK in de EU structuur (en dus regelgeving), hoe beter voor de EU en ook voor Nederland en hoe slechter voor de zelfstandigheid van het VK, hoe meer onderworpen aan de EU regelgeving maar zonder medezeggenschap erover.

In mijn overpeinzingen zou lidmaatschap van de EU, dus het terugdraaien van artikel 50, en medezeggenschap in de regelgeving ervan, te prefereren zijn boven maximaal toegeving aan die regelgeving zonder er een stem in te hebben.

Maar wat eenmaal in gang is gezet is moeilijk te stoppen en zeker moeilijk terug te draaien zonder reputatieverlies.

Nu rest het de Britse regering alleen nog om de EU nederig uitstel op uitstel te vragen om zo de onvermijdelijke keuze voor zich uit te schuiven.

De EU zal toestemmen want een hard uitstappen, een clean break, is ook voor de EU uiterst nadelig naast alle andere netelige kwesties die binnen de EU spelen.

Maar “leave” betekent toch echt eruit stappen en niet er zo dicht mogelijk tegenaan schurken,  wat nu, daar komt het woord weer, de werkelijkheid is.

Nu wordt er zelfs gesproken over een nieuw referendum, maar met welke keuzes?

Eruit/erin of kiezen tussen de vele tussenvoorstellen, alle door het parlement verworpen.

Of het uitstel gaat onbepaald lang duren, het VK moet deelnemen aan de Europese Parlementsverkiezingen, er komt een nieuwe Europese Commissie en de hele zaak kan wellicht verwateren.

En politiek gezien is het een unicum (en politieke zelfmoord  voor de Tories)  om Corbyn, de Labour Party dus, bij de onderhandelingen te betrekken om zo mogelijk met de steun van Labour, de oppositie dus,  een meerderheid in het parlement te verkrijgen voor het plan van May met een Labour sausje.

Het plan dat al drie keer door het parlement is verworpen omdat het de EU te veel macht over het VK gaf.

Volgens de Telegraph deze ochtend gaat Mrs May aan Corbyn een douane unie voorstellen. eigen handelsovereenkomsten met andere landen sluiten. is dan voor GB niet mogelijk.

Mocht dit waar zijn dan blijft  naar mijn mening alleen nog het opheffen van het vrije verkeer van personen overeind.
En dat voor het afstaan van alle zeggenschap.
Ik ben benieuwd hoer dit nu weer afloopt of vast loopt.

De Britse politiek heeft een complete puinhoop gemaakt van de wil van het volk.

En wij worden overgeleverd aan een gerobotiseerde wereld.

Maar uiteraard zijn dat alles weer de overpeinzingen van een oude gepensioneerde die met verbijstering naar de moderne binair en in de toekomst quantum gestuurde (virtuele) wereld kijkt.

Klimaatverdrag en Brexit

Twee veeleisende en belangrijke kwesties

Als je veel leest en je daarbij niet laat weerhouden ook allerlei publicaties die niet bij de gevestigde orde, mainstream media, elite, establishment in de smaak vallen te lezen moet je wel in plaats van trouwhartig aan te nemen dat wat er staat ook werkelijkheid is gaan overpeinzen.

Zo lees ik dat bij het laatste klimaatoverleg van de regeringsleiders van de Europese Unie op 21 maart j.l. er twee stromingen waren.

Aan de ene zijde Frankrijk, Nederland, Luxemburg, Spanje, Portugal, Finland, Zweden en Denemarken.

Zij steunen het plan van de Europese Commissie om de EU tegen 2050 gedecarboniseerd te hebben, dus in het geheel geen uitstoot van CO² meer, en de 1.5° C maximale opwarming te bereiken.

Daartegenover staan Duitsland, Polen, Hongarije en Tjechië die zich niet willen binden aan de maximale 1.5°opwarming en ook tegen een tijdslimiet zijn bij de  klimaat neutrale (=nul CO²) doelstelling van de EU.

Het opmerkelijke hierbij is dat juist Duitsland, tot nu toe het voorbeeldland in de EU wat betreft klimaat, met zijn “Energiewende” in 1980 al begonnen, met zijn uitgebreide windparken op land en in de zee,  solar parken en zonnepanelen op huizen, zich verzet tegen de 1.5° en in 2050 geen CO² uitstoot meer.

Dat Polen, Hongarije en Tjechië, landen vanuit een achterstand nu in volle economische ontwikkeling met een sterk groeiende vraag naar energie en elektriciteit zich niet willen binden aan dit 1.5 en 2050 doel valt te begrijpen, maar van Duitsland dat zich reeds al deze inspanningen heeft getroost is dat verwonderlijk.

Maar na verloop van tijd zijn er meer dingen die eigenljk verbazingwekkend zijn, van begin tot einde.

Op donderdag 23 juni 2016 vond het Britse referendum plaats over uit de EU gaan of erin blijven, de Brexit.

51.9% stemde voor “leave”, 48,1% stemde voor “stay”.

Waarom wilde deze (kleine) meerderheid uit de EU?

Ik denk dat de twee voornaamste redenen waren: eigen zeggenschap en immigratie.

De Britten wilden weer hun eigen wetten kunnen maken en niet de door Brussel opgelegde aanwijzingen en directieven moeten volgen en zij wilden zelf bepalen wie hun land binnen mocht.

GB is trouwens nooit een Schengenland geweest en had dus nog steeds theoretisch eigen grenscontroles.

Op 29 maart 2017 werd via artikel 50, het uittredingsartikel in het Verdrag van Lissabon de uittreding officieel vastgesteld.

Op vrijdag 29 maart a.s. is het volgens het verdrag van Lissabon de dag dat de Brexit een feit is, dat dus het Verenigd Koninkrijk uit de EU stapt en een geheel zelfstandige staat wordt.

De tussenliggende twee jaren moesten worden gebruikt om de wederzijdse voorwaarden voor de uittreding in onderling overleg vast te stellen.

Dat onderhandelen over die voorwaarden is een rampenscenario geworden.

De EU wilde de maximaal mogelijke zeggenschap over handel en douane behouden, het VK de minst mogelijke zeggenschap toestaan.

Daarbij was de  finale bottleneck het Ierse eiland waarvan Ulster, Noord Ierland deel uitmaakt van het Verenigd Koninkrijk en het Zuiden de Republiek Ierland is, geen deel van het VK is en lid blijft van de EU.

De fictieve grens tussen de Republiek Ierland en het VK Noord Ierland is een hefboom in handen van de EU want met geen enkele mogelijkheid kan er een physieke grens tussen de beide komen en dus geen grens tussen EU en het VK.

Daardoor zou het VK zich dan moeten blijven onderwerpen aan alle Brusselse regelgeving over vrijhandel en douane Unie en heeft het VK geen enkele zeggenschap daarover.

Totdat er een oplossing is gevonden voor die denkbeeldige grens.

Misschien wordt die nooit gevonden want beide partijen moeten ermee instemmen en dat houdt in dat het VK voor onbepaalde tijd, misschien eeuwig, onder de EU douane unie wetgeving blijft vallen, zonder enige zeggenschap erover.

Want een clausule om een tijdslimiet te stellen is uitgesloten voor de EU en andere minder bindende afspraken zijn te vaag.

Er is nu een zij het kort uitstel voor de echte uittreding maar in feite zijn er twee mogelijkheden:

-Het VK geeft toe en blijft gebonden door de douane unie en andere (nog te bepalen) voorwaarden die het dichter of minder dicht bij de EU ne brengen: de “soft” Brexit zonder zeggenschap.

-Het VK geeft niet toe en er komt een uittreden zonder overeenkomst, een “hard Brexit” en alle banden tussen de EU en het VK worden verbroken.

Het eerste is hard voor het VK, het tweede hard voor beide want de economieën van veel EU landen zijn nauw verbonden.

Voor beide partijen zal de economie vooral in de eerste jaren daardoor behoorlijk geschaad worden.

Beide partijen zijn (maar geven dat niet toe) in hun eigen egelstelling teruggtrokken met de EU als partij met de meeste troeven.

Mijn overpeinzingen gaan over een andere keuze in een nieuw referendum, want het volk moet beslissen, tussen:

-Een harde breuk met de EU en daarna weer opbouwen van banden.

-In plaats van een softe Brexit met nog heel veel Brusselse regelgeving op de voornaamste gebieden, immigratie, handel en douane rechten en handelsverdragen zonder enige zeggenschap van het VK daarover, artikel 50 alsnog intrekken en de EU regelgeving aanvaarden maar dan met medezeggenschap erover als lid van de EU met vertegenwoordiging in het EU parlement, zitting in de allerbelangrijkste Raad van Regeringsleiders (met veto recht), Raad van Ministers en Europese Commissie (=Brussel).

Maar als men zo is vastgebeten in een reeks onderhandelingen is dat moeilijk.

Maar die onderhandelingen zijn in feite uit de handen van de referendum stemmers voor Brexit genomen door de regering, daarna door May zelf en nu door het parlement, iedereen bemoeit zich ermee en er is een complete chaos.

What about the people?

Die zouden, beter ingelicht dan in 2016 (referendum) nu met de kennis van alle onderhandelingen, strubbelingen en conflicten beter in staat zijn om een keus te maken in een nieuw referendum tussen twee mogelijkheden: een volledige breuk met de EU of intrekken artikel 50.

Want “soft” betekent hoe dan ook onderworpen zijn aan veel Brusselse wetgeving zonder er iets over te zeggen te hebben.

En die twee keuzen zijn heel duidelijk.

Maar, zoals altijd zijn dit alleen maar de overpeinzingen van een oude erbuiten staande belangstellende leek.

Overigens ben ik ervan overtuigd dat het klimaat voortdurend verandert.

Ik ben er ook van overtuigd dat de mens een enorme invloed heeft op de natuur en daardoor ook op de ontwikkelingen van het klimaat, bijvoorbeeld door ontbossing, verstedelijking en mijnbouw, landbouw, veeteelt en de onstuitbare groei van de wereldbevolking waardoor het landschap verandert.

Maar ik ben er niet van overtuigd dat de stroom van voorspellingen  van klimaatactivisten over toekomstige  rampen voornamelijk door CO² uitstoot wordt veroorzaakt.

Zo simpel lijkt me de natuur niet te zijn als ik artikelen van beide zijden van het klimaatspectrum van tijd tot tijd lees

Paard en wagen

Deze wat weemoedige overpeinzingen van een leek gaan niet over een vervanging  van gemotoriseerd verkeer door paard getrokken wagen maar symbolisch over het paard voor of achter de wagen spannen.

Natuurlijk zijn het lekengedachten, maar waarom niet.

Moeten ondernemingen meebetalen aan de ontwerp klimaat akkoord plannen van onze regering?

Leven wij in een geïsoleerd Nederland of in de EU en de wereld.

Ondernemingen betalen al in EU verband in het kader van de Cap and Trade Regulations voor een te grote CO2 uitstoot.

Ondernemingen krijgen credits (bepaalde hoeveelheid uitstoot) toegewezen, tot de “cap”  en kunnen daarnaast indien zij meer willen uitstoten van andere EU bedrijven (en zelfs wereldwijd) ongebruikte CO2 credits opkopen, de “trade”.

Zij worden dus al door de Europese Unie  beperkt in de toegestane uitstoot (die met de jaren steeds lager wordt) en betalen al extra voor overschrijding van deze “cap”.

Doordat dit in EU verband plaats vindt heeft het geen invloed op de onderlinge concurrentie verhoudingen.

Door naast deze “cap and trade” EU regeling de Nederlandse bedrijven voor hun uitstoot extra te willen belasten wordt de concurrentiepositie van deze bedrijven binnen de EU (en daarbuiten) aangetast op drie fronten:

de import door EU en wereld concurrenten wordt relatief goedkoper, 

de export wordt duurder en dus minder concurrerend

en de binnenlandse markt neemt er door af.

Daarenboven zijn het toch de afnemers, de consumenten en dus als laatste in de keten de burgers die deze hogere kostprijs moeten betalen.

De burger betaalt uiteindelijk altijd alles, aan de overheid via de belastingen en heffingen en aan het bedrijfsleven via de koopprijzen.

Ook deze extra kosten.

Dus of het nu via de ene of via de andere weg gaat.

Of het paard nu achter of voor de wagen wordt gespannen.

En de consumentenprijzen,  de prijsverhogingen of te wel de gewone inflatie zijn in  februari van dit jaar, al 2.6% gestegen, de koopkracht van ons geld dus 2.6% gedaald.

En het is nog altijd zo dat al dat geld eerst verdiend moet worden voor het kan worden uitgegeven.

En bedrijven die geen geld verdienen gaan failliet.

En bedrijven die niet kunnen concurreren verdienen geen geld (en kunnen hooguit overeind blijven dank zij de lage ECB rente voor hun leningen).

Plannen om dan voor de laagste inkomens  8 miljoen extra subsidie uit te trekken lossen dat probleem niet op.

Dat lost de overgrote verschillen niet op en is geen structurele oplossing.

Want het zijn beslist niet alleen de laagste inkomens die in de problemen zullen komen door de gevolgen van een klimaatakkoord.

En dit “bedrijven mee laten betalen” is slechts een miniem onderdeel in de totale kosten van dat mega plan van weg gas alles elektrisch en dubbel isoleren en zon en wind zullen die elektriciteit opwekken (ook voor al die nieuwe warmtepompen) en zo is er geen CO2 uitstoot meer in Nederland.

En als zelfs propagandisten hiervan er slechts een tientje per maand voor willen betalen geeft wel aan hoeveel ze er over weten.

Extra vraagje: bij hoeveel (mega) projecten klopten trouwens  de kostenberekeningen vooraf.

Denk aan Betuwelijn, Hoge Snelheids Lijn, de Noord Zuid Lijn om bij het vervoer te blijven (of aan de restauratie van het Binnenhof).

Tenslotte: alle klimaatmaatregelen steunen op “the science is settled” dat door menselijke gegenereerde uitstoot van CO2 een opwarming van de aarde veroorzaakt wordt die allerlei levensbedreigende rampen tot gevolg heeft.

Maar daar is niet iedereen het over eens.

Science is nimmer en nooit voor lange tijd settled geweest.

Dan zouden er immers geen scientists meer nodig zijn.

Ik heb  nog steeds niet begrepen waarom men wel stelt dat de ECB de QE heeft gestopt.

Dat klopt als men de QE ziet als alleen maar het scheppen van nog meer nieuw geld om obligaties op te kopen.

Maar al dat reeds bijgedrukte geld, 2.6 biljoen euro’s,  blijft door de ECB gebruikt worden om te investeren, dus nieuwe obligaties op te kopen als de oude vervallen.

Die steun blijft dus, misschien meer gericht dan tot nu toe maar dat moet nog blijken.

Die steun blijft dan zeker in stand tot het inflatiedoel van bijna 2% core inflatie is bereikt en de rente op normaler niveau kan worden gebracht.

Want tot die tijd blijven 0.00%, 0.25% en de negatieve -0.40% rente tarieven, zij het wat aangescherpt, doorgaan.

Geen goed nieuws voor spaarders en pensioenfondsen.

En, zoals gezegd, de consumentenprijzen zijn in februari in Nederland met 2.6% gestegen, ver boven die core inflatie.

Men zou kunnen stellen dat het nu al lang de spaarders zijn die door die of lage of niet bestaande spaarrente de fondsen moeten vrijmaken om de ondernemingen te kunnen steunen met lage rente leningen.

Dat in een tijd waarin de verschillen tussen lage inkomens en hoge inkomens nog jaar op jaar groter worden.

Maar de ECB kan niet anders.

De eurozone economie heeft zich nog niet voldoende hersteld van de vorige crisis om op eigen kracht door te gaan.

Wanneer zou dat dan wel mogelijk zijn.

Want de jongste economische vooruitzichten voor de wereldeconomie door de OECD zijn weer naar beneden bijgesteld, ook voor de eurozone en voor Nederland.

Dat houdt ook in dat de financiering voor een klimaatplan uit moet gaan van een lagere groei en dus minder inkomsten dan voorzien.

groei in procenten van het GDP

Als ik dan verder naar de stand van zaken rond de Brexit kijk moet ik wel overpeinzen hoe ver wij zijn afgeweken van de oorspronkelijke opzet van de Europese samenwerking tot de Europese Unie van nu.

De eerste stap na de oorlog was de Kolen en Staal Gemeenschap (zonder Groot Brittannië)  opgericht om de door de oorlog uitgeputte economie in Europa weer op gang te brengen en zo voortaan oorlogen te vermijden.

Daaruit kwam de Europese Economische Gemeenschap voort met vrijhandel en vrij verkeer van goederen en diensten.

Deze twee brachten de economie in Europa tot bloei.

Economische samenwerking tussen de Europese staten was de wortel van de vooruitgang.

De stap naar politieke ontwikkelingen echter na 1992 met het verdrag van Maastricht en daarin de oprichting van de Europese Unie, een unie van staten die een aantal kerntaken centraliseerde en de euro als munt van de Unie invoerde, hebben echter uiteindelijk geleid tot het willen uittreden van het Verenigd Koninkrijk (dat ook niet met volle overtuiging in 1969  lid geworden was van de Europese Economische Gemeenschap) en tot de fricties in de EU tussen oost en west en noord en zuid.

Er blijft binnen de EU het conflict bestaan van de keuze  tussen een Federale Unie met een gecentraliseerd gezag (in Brussel) of een Unie tussen zo zelfstandig mogelijke onafhankelijke staten met enkele gecentraliseerde kerntaken.

Daarnaast bestaat binnen de EU de vrees dat de as Frankrijk Duitsland een te grote invloed zou kunnen hebben op de politiek van de EU en de kleinere lidstaten zou overschaduwen, zeker indien Groot Brittannië is uitgetreden.

Als volgende zijn de zuidelijke staten van mening dat de opzet van de euro met de Maastrichtse restricties en de erop volgende uitwerking ervan in het Stability and Growth Pact (met sixpacks en zo) de noordelijke eurolanden bevoordeelt en de zuidelijke eurolanden belemmert economisch  optimaal  te functioneren.

Waar of niet waar, dat gevoel leeft en heeft zijn invloed.

En tijdens de Brexit onderhandelingen is het voor mij steeds duidelijker  geworden dat voor de EU het politieke aspect van de EU zwaarder weegt dan het economische.

Want een volledige breuk tussen het VK en de EU zal voor beide partijen economisch zware gevolgen hebben maar dat moet wijken voor de EU politieke regelgeving die ook grotendeels in het VK moet blijven gelden.

Maar dit zijn alweer alleen maar de overpeinzingen van een gepensioneerde en weetgierige leek.